Language:    

 

مواد معدنی و نقش آن ها در سلامت انسان

به مواد معدنی ابزار بدن گفته می شود، برای تمام فعالیت های بیوشیمی مانند تولید آنزیم ها، هورمون ها، تولید انرژی و به طور کلی برای فعالیت تمام بخش های بدن مورد استفاده قرار می گیرند، به عنوان مثال بدن از عنصر روی برای تولید بیش از 100 آنزیم از جمله آنزیم های گوارشی، تولید پروتئین، تبدیل مواد غذایی به انرژی، تولید اسپرم وغیره، از کلسیم برای تولید ناقل های شیمیایی بین سلولی، تبدیل چربی به انرژی و برای ترمیم استخوان ها و دندان ها، از آهن برای تولید گلبول های قرمز خون، از منیزیوم برای تنظیم ضربان قلب و فشار خون، تولید ATP، تولید بیش از 400 آنزیم و غیره استفاده می نماید.

 

مواد معدنی  را می توان به 3 دسته تقسیم نمود:

 

1. مواد معدنی ماکرو(اصلی): به مواد معدنی گفته می شود که بدن به میزان بالایی از آن ها نیاز دارد و شامل:  کلسیم، منیزیوم، سدیم، پتاسیم، فسفر، گوگرد، آهن، منگنز، مس و روی می شود.

 

2. مواد معدنی کمیاب: که بدن به میزان خیلی کم جهت متابولیزم و انجام فعالیت های بیوشیمی به آن ها نیاز دارد و شامل: کروم، سلنیوم، بورون، برم، سیلیکون، ید، وانادیم، لیتیوم، مولیبدن، کبالت، ژرمانیم و غیره می شود.

 

3. فلزات سمی: موادی معدنی هستند که هیچ نقش مفیدی در بدن ایفا نمی نمایند و با جایگزین شدن به جای مواد معدنی مفید سبب بروز اختلال در متابولیزم و فعالیت بخش ها، اندام ها و حتی بروز مشکلات ژنتیکی می گردند. امروزه به دلیل آلودگی محیط زیست انسان با بیشترین حجم این مواد در طول تاریخ مواجه است. این فلزات عبارتند از: جیوه، سرب، آرسنیک، کادمیوم، آلمینیوم و غیره.

 

مواد معدنی ماکرو و مواد معدنی کمیاب:

 

همان طور که گفته شد این عناصر جز مواد ضروری برای بدن انسان می باشند، کمبود و همچنین ازدیاد هر یک ازآن ها منجر به بروز اختلال در متابولیزم بدن، تولید هورمون ها و آنزیم ها و بروز بیماری های مختلف می گردد، به عنوان مثال کمبود آهن باعث کم خونی شود و مثال دیگر بدن از عناصر روی، منگنز و کرم برای متابولیزم گلوکز و تولید انسولین استفاده می نماید و کمبود این عناصر سبب بروز نوعی دیابت می گردد.

 

ازدیاد مواد معدنی مفید نیز سبب بروز مشکلاتی در بدن انسان می گردد به عنوان مثال میزان ذخایرآهن در بدن در حدود 4 گرم می باشد و اگر شخصی بیش از حد منابع غذایی که حاوی آهن می باشد مانند گوشت قرمز، تخم مرغ و غیره مصرف نماید آهن مازاد که جذب بدن شده با جای گزین شدن به جای عناصری مانند روی، منگنز و کرم در لوزالمعده سبب اختلال در تولید انسولین می گردد و بیماری دیابت بروز می کند و یا آهن مازاد با تجمع در کبد و صفرا باعث ایجاد اختلال در عملکرد آن ها می گردد که از عوارض آن کبد چرب و سنگ های کیسه صفرا می باشد.

 

فلزات سمی:

 

امروزه با توجه به آلودگی محیط زیست بدن همه افراد دارای مقداری از این فلزات می باشند، این فلزات از طرق مختلف وارد بدن انسان می شوند به عنوان مثال سرب از طریق تنفس دود اتومبیل ها، کادمیوم از طریق استعمال دخانیات، جیوه از طریق خوردن غذاهای دریایی وغیره، وقتی میزان این فلزات در بدن افزایش یابند سبب بروز انواع بیماری های جسمی و روانی می گردند به عنوان مثال بیماری های مرتبط با ازدیاد سرب در بدن عبارتند از: انواع سرطان، پوکی استخوان، کاهش کارایی مغز، نارسایی غدد فوق کلیوی و...

به جرات می توان گفت علت بسیاری از بیماری ها از جمله ریزش موها رابطه مستقیم با عدم توازن سطح مواد معدنی در بدن دارند.

 

علل برهم خوردن توازن مواد معدنی در بدن چیست؟

 

فاکتورهای متعددی سبب برهم خوردن توازن(کمبود یا ازدیاد) مواد معدنی در بدن انسان می شوند از جمله:

1. تغدیه نادرست 2. کاهش کیفیت مواد غذایی (از میوه ها گرفته تا گوشت دام ها و طیور) 3. زندگی پر استرس 4. مصرف الکل و استعمال دخانیات 5. آلودگی محیط زیست 6. مصرف بدون بررسی مکمل های غذایی نیز از عوامل دخیل در برهم خوردن توازن سطح مواد معدنی در بدن می باشند.

 

پس خوب بخورید تا خوب زندگی کنید.